เอกสารองค์ความรู้ (KM)
หัวข้อ: การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนวิชาปฏิบัติการพยาบาลจิตเวช
วันแลกเปลี่ยนเรียนรู้: 13 พฤศจิกายน 2562
สถานที่: ภาควิชาฯ
ประเภทองค์ความรู้: Tacit Knowledge จากการปฏิบัติงานและประสบการณ์การสอน
ผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยน: คณาจารย์ภาควิชาฯ (ตามลายเซ็น)
ผู้จัดทำองค์ความรู้: นพพร ว่องสิริมาศ และ ศิรดา เกษรศรี
1. ที่มาและความสำคัญของการจัดการความรู้
วิชาปฏิบัติการพยาบาลจิตเวชเป็นรายวิชาที่มีความสำคัญต่อการเตรียมความพร้อมนักศึกษาพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยจิตเวช ซึ่งต้องอาศัยประสบการณ์ตรงจากสถานการณ์จริง เพื่อให้นักศึกษาสามารถพัฒนาเจตคติ ทักษะ และสมรรถนะที่จำเป็น การจัดการความรู้จากการดำเนินการที่ผ่านมา จึงเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนและประสิทธิภาพของการฝึกภาคปฏิบัติ
2. องค์ความรู้ที่ได้จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
2.1 รูปแบบการฝึกปฏิบัติ 4 สัปดาห์:
ข้อดี:
• ไม่สร้างความเครียดมากให้แก่นักศึกษา
• มีความยืดหยุ่นสูงในการจัดประสบการณ์
ข้อด้อย:
• นักศึกษาขาดประสบการณ์ในด้านอื่น เช่น จิตเวชเด็กและวัยรุ่น
• ยังขาดความคุ้มค่าในการใช้เวลาฝึกปฏิบัติ
2.2 แนวทางการพัฒนา (กรณีปรับหลักสูตรในอนาคตเป็น 4 หน่วยกิต / 6 สัปดาห์):
• จิตเวชผู้ใหญ่ (สมเด็จเจ้าพระยา) 3 สัปดาห์
• ดูงานเฉพาะด้าน (จิตบำบัด / OT) 1 สัปดาห์
• ฝึกปฏิบัติในชุมชน 2 สัปดาห์
หมายเหตุ: ปีการศึกษา 2562 ให้คงการฝึกจิตเวชผู้ใหญ่ 4 สัปดาห์ไว้ก่อน
2.3 กิจกรรมเสริม:
• ให้นักศึกษาเข้าเยี่ยมชมและเรียนรู้ในหน่วยงานอื่น เช่น จิตบำบัด / ฟื้นฟูสมรรถภาพ
• จัดกิจกรรมก่อนฝึกจริง ได้แก่
o การใช้ Standardized Patients
o Role Play กิจกรรมกลุ่มบำบัด (เช่น กลุ่มหนังสือพิมพ์)
3. ปัญหาและข้อเสนอแนะในการจัดการเรียนการสอน
|
ปัญหา |
ข้อเสนอแนะ |
|
ห้องเรียนไม่เหมาะสม (โดยเฉพาะที่บางกอกน้อย) |
ใช้ห้องเรียนที่ศาลายาแทน เนื่องจากมีความเป็นส่วนตัวเหมาะกับการฝึก Role Play |
|
นักศึกษายังไม่เข้าใจบทบาทผู้ป่วยจิตเวช |
ใช้ VDO Simulation แสดงตัวอย่างก่อนเริ่มฝึก |
|
ผู้แสดง Standardized Patient มักเป็นอาจารย์ |
ควรหา SP จากภายนอกที่สามารถแสดงได้สมจริงมากขึ้น |
4. บทเรียนที่ได้ (Lessons Learned)
• ระยะเวลา 4 สัปดาห์สำหรับการฝึกจิตเวชผู้ใหญ่สามารถบริหารจัดการได้ดี แต่ควรมีการเสริมประสบการณ์ให้รอบด้าน
• การเตรียมนักศึกษาด้วย Standardized Patient และ Role Play ช่วยเพิ่มความมั่นใจและสมรรถนะก่อนลงสนามจริง
• การปรับรูปแบบการเรียนรู้ตามความเหมาะสมของสถานที่และทรัพยากรมีผลต่อคุณภาพของประสบการณ์นักศึกษาอย่างมาก
5. รูปแบบการนำไปใช้
• ใช้เป็นแนวทางการจัดตารางฝึกปฏิบัติในรายวิชา
• เป็นแนวคิดในการออกแบบหลักสูตรใหม่หากมีการปรับเป็น 4 หน่วยกิต
• ใช้พัฒนารูปแบบการเตรียมความพร้อมนักศึกษาก่อนลงฝึกจริง
6. ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม
• จัดทำ แผนการเรียนรู้แบบบูรณาการ ที่เชื่อมโยงระหว่างฝึกปฏิบัติกับกิจกรรมจำลอง
• จัดทำฐานข้อมูล Standardized Patient Profiles เพื่อให้สามารถใช้ซ้ำอย่างมีประสิทธิภาพ
• พัฒนา VDO การสอนที่ใช้ใน Pre-brief ก่อนการฝึกจริง และสื่อประกอบกิจกรรม role play






